در كتيبه ها"اردشير "و" اخس" براي اولين دفعه نام مهر و ناهيد برده شده اگرچه ايرانيان قديم بمهر معتقد بوده آن را تقديس مينمودند ولي اعتقاد پادشاهان هخامنشي باين رب النوع از اواخر قرن پنجم قبل از ميلاد است و از زمان ارشير دوم پادشاهان اين سلسله او را تقديس نموده در موقع سوگند ويرا شاهد گرفته و در جنگ از او ياري ميطلبيدند .
پادشاهان هخامنشي موحد بودند يعني "اهورامزدا " را خالق زمين و آسمان دانسته اقتدار و سلطنت خويش را از تاييدات او ميدانستند . از آنجا كه اهورامزدا غير مرئي بوده پرستش او را در مقابل آتش كه يك گونه رمزي است بجاي ميآوردند .
[1] تاريخ ايران قبل از اسلام / تاليف حسن پيرنيا (مشيرالدوله ) . تاريخ ايران پس از اسلام / تاليف عباس اقبال آشتياني ، باقر عاقلي – تهران : نشر نامك ، 1380ص127